Oeconomica

Wydanie 342(90)1 2018

Oryginalne prace twórcze

WYKORZYSTANIE TAKSONOMII WIELOKRYTERIALNEJ DO OCENY SYTUACJI SPOŁECZNO-GOSPODARCZEJ KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 

Iwona BĄK

Abstrakt. Celem badań przeprowadzonych w artykule jest ocena sytuacji społecznogospodarczej krajów Unii Europejskiej oraz wyodrębnienie grup typologicznych krajów zbliżonych pod względem poziomu rozwoju. W artykule zastosowano dwa podejścia. Pierwsze z nich dotyczyło klasyfikacji krajów w aspekcie społecznym i aspekcie gospodarczym. Do tego wykorzystano metodę unitaryzacji zerowanej. Drugie podejście miało na celu podział krajów Unii Europejskiej na grupy typologiczne podobne pod względem cech charakteryzujących oba aspekty. W tym przypadku zastosowano taksonomię wielokryterialną. Dane do analizy zaczerpnięto z publikacji GUS oraz z Eurostatu. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że kraje dobrze rozwinięte pod względem gospodarczym często charakteryzują się niekorzystnymi wskaźnikami, dotyczącymi np. sytuacji demograficznej, ochrony zdrowia czy rynku pracy.

ZAANGAŻOWANIE LOKALNEJ SPOŁECZNOŚCI W SPRAWY GMINY. IMPLIKACJE DLA KAPITAŁU SPOŁECZNEGO 

Beata BĘDZIK, Sylwia GOŁĄB

Abstrakt. Celem pracy jest zaprezentowanie poziomu zaangażowania w sprawy gminy lokalnej społeczności. Wyniki analiz pochodzą z badań przeprowadzonych przy wykorzystaniu kwestionariusza ankiety wśród respondentów z gmin wiejskich województwa zachodniopomorskiego. Po odrzuceniu niekompletnych i/lub nielogicznych ankiet do dalszych analiz zakwalifikowano 2409 respondentów. Poddano weryfikacji istnienie zależności między zaangażowaniem w sprawy gminy (komponent kapitału społecznego) a sytuacją zawodową respondentów. Wyniki badań przedstawiają niski poziom zaangażowania mieszkańców zachodniopomorskich obszarów wiejskich, który był zróżnicowany ze względu na sytuację zawodową ankietowanych. Analizy wykazały dodatni średni poziom zaangażowania badanych pracujących w sektorze publicznym i niepracujących, a ujemny średni poziom zaangażowania badanych pracujących w sektorze prywatnym, co oznacza, że raczej nie uczestniczyli oni w działalności na rzecz lokalnej społeczności. Dalsze analizy potwierdziły, że zaangażowanie w sprawy gminy jest zdeterminowane sytuacją zawodową i że w dużym stopniu warunkuje poziom uczestnictwa w życiu gminy. Zależność między kapitałem społecznym a zaangażowaniem była najsilniejsza wśród badanych pracujących w sektorze publicznym, najsłabsza zaś wśród niepracujących.

SATYSFAKCJA Z PRACY A MOTYWACJA DO PODNOSZENIA KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH. DONIESIENIA WSTĘPNE Z BADAŃ 

Sylwia GOŁĄB, Beata BĘDZIK

Abstrakt. Celem badań było wyjaśnienie relacji między satysfakcją z pracy a motywacją do podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Badanie przeprowadzono wśród 96 osób aktywnych zawodowo, w trakcie dokształcania. Do weryfikacji hipotez wykorzystano kwestionariusz satysfakcji z pracy Bajcar i in. (2011). Respondentom zadano także pytanie o liczbę szkoleń odbytych w ostatnim półroczu. Uzyskane wyniki badań wskazują, że istnieją zależności między poszczególnymi wymiarami satysfakcji z pracy a motywacją do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, mierzoną liczbą podejmowanych szkoleń.

DOCHODY ROLNIKÓW A ROZWÓJ USŁUG NA TERENACH WIEJSKICH 

Jolanta KONDRATOWICZ-POZORSKA

Abstrakt. W pracy starano się sprawdzić, czy polscy rolnicy dysponują odpowiednim dochodem i kapitałem własnym, który pozwala, z jednej strony, na tworzenie nowych pozarolniczych miejsc pracy, a z drugiej strony umożliwia korzystanie z usług oferowanych przez inne podmioty zlokalizowane na terenach wiejskich. Realizując cel pracy, w 2017 roku przeprowadzono również badania ankietowe w dwóch gminach w województwie zachodniopomorskim. Wyniki ankietowe miały pomóc w określeniu, z jakich usług rolnicy najczęściej korzystają i jaką część budżetu przeznaczają na usługi świadczone na terenach wiejskich.

MODELE Quadruple i Quintuple Helix – NOWE SPOJRZENIE NA ROLĘ SPOŁECZEŃSTWA I ŚRODOWISKA NATURALNEGO W TWORZENIU REGIONALNYCH INNOWACJI DLA ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO 

Irena ŁĄCKA

Abstrakt. Tworzenie innowacji regionalnych w gospodarce opartej na wiedzy wymaga współpracy różnych partnerów – instytucji naukowych i badawczych, przedsiębiorstw, jednostek samorządu terytorialnego, instytucji otoczenia biznesu, organizacji pozarządowych, społeczeństwa, mediów. W ostatnich latach relacje między nimi są coraz ważniejsze w kontekście tworzenia i wdrażania innowacji na potrzeby zrównoważonego rozwoju w mikro-, mezoi makroskali. Teoretyczne ramy takiej współpracy formułują modele poczwórnej i pięciokrotnej helisy (quadruple i quintuple helix). Stanowią one rozwinięcie koncepcji Etzkowitza i Leydesdorffa potrójnej helisy (uniwersytet – przemysł – rząd) o sferę mediów i społeczeństwa obywatelskiego (quadruple helix), a następnie o kontekst ekologiczny – społeczeństwa XXI w. żyjącego w środowisku naturalnym, które musi uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju (quintuple helix). W pracy przeprowadzono analizę zagranicznej i krajowej literatury przedmiotu. Praca sygnalizuje potrzebę nowego spojrzenia regionalnych interesariuszy w Polsce na mechanizm i przebieg procesów innowacyjnych zmierzających do tworzenia rozwiązań współczesnych problemów gospodarki światowej. Koncepcje Quadruple i Quintuple Helix w Polsce nie są jeszcze ani powszechnie znane, ani wdrażane. Niezbędne jest oddziaływanie środowiska naukowego na tworzenie takich sieci współpracy w regionie na potrzeby tworzenia innowacji w warunkach zrównoważonego rozwoju.

PORÓWNANIE SPÓŁEK WYBRANEGO SEKTORA NOTOWANYCH NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE 

Beata SZCZECIŃSKA

Abstrakt. Celem opracowania jest próba oceny kondycji finansowej przedsiębiorstw wybranego sektora gospodarki i wyznaczenie na tej podstawie ich pozycji konkurencyjnej w Polsce w roku 2016. W pierwszym etapie badań dla każdej spółki obliczono 12 wskaźników finansowych, które stanowiły wstępną listę cech diagnostycznych do dalszych badań. Za pomocą metody parametrycznej cechy te zostały zredukowane do 7 cech, które stanowiły podstawę skonstruowania taksonomicznego miernika rozwoju. Posłużył on do porządkowania i klasyfikacji spółek z sektora: odzież i obuwie pod względem sytuacji finansowej. Badaniem objęto 19 spółek notowanych na GPW w Warszawie. Wyniki przeprowadzonych badań świadczą o tym, że grupa przedsiębiorstw o bardzo dobrej i dobrej sytuacji finansowej oraz względnie stabilnej pozycji konkurencyjnej, stanowiąca ponad połowę badanej zbiorowości, ma duży potencjał, żeby utrzymać podobny stan w kolejnych latach. Grupa spółek w złej kondycji finansowej jest stosunkowo nieliczna, jednakże zarządzający powinni dokładnie przeanalizować ich dotychczasową działalność i wprowadzić stosowne zmiany.

DETERMINANTY CEN NASION ROŚLIN OLEISTYCH I OLEJU ROŚLINNEGO W UNII EUROPEJSKIEJ 

Jadwiga ZARÓD

Abstrakt. Ceny produktów rolno-spożywczych na rynkach Unii Europejskiej kształtują czynniki podażowo-popytowe, strukturalne i koniunkturalne. Celem tego opracowania jest określenie wpływu czynników podażowo-popytowych na cenę skupu nasion roślin oleistych i oleju roślinnego w Unii Europejskiej oraz wyznaczenie kierunku rozwoju tych cen. Realizację tego celu umożliwił wielorównaniowy model ekonometryczny. Za pomocą trendów wyznaczono kierunki rozwoju cen analizowanych produktów rolno-spożywczych i oszacowano ich prognozy. Empiryczną podstawę badań stanowiły dane OECD i FAO w latach 2004–2016. Wyniki badań wykazały wysoką zależność pomiędzy ceną wybranych produktów a czynnikami związanymi z produkcją, konsumpcją i handlem zagranicznym. Natomiast z oszacowań trendów wynika, że ceny tych produktów do roku 2011/2012 wzrastały, a po tym okresie wykazywały tendencję malejącą. Prognozy przewidują dalszy spadek cen.